PanSamochodzik.net.pl Strona Główna
FAQ  Szukaj  Użytkownicy  Grupy Rejestracja  Album  Zaloguj

Poprzedni temat :: Następny temat
"Pan Samochodzik i młodzież"
Autor Wiadomość
Bóbr Mniejszy 
Twórca
Autor książki biograficznej



Pomógł: 16 razy
Wiek: 43
Dołączył: 26 Maj 2018
Posty: 3506
Skąd: Zduńska Wola/Georgetown
Wysłany: 2021-01-22, 02:45:36   "Pan Samochodzik i młodzież"

"Nowe Książki", nr 2, 1971 r., Krystyna Kuliczkowska.


„Złotą żyłę” tematyki archeologicznej zaczął Nienacki eksploatować w powieściach dla młodzieży już od roku 1960, gdy ukazał się Skarb Atanaryka. Książka spotkała się ze sprzecznymi opiniami: były głosy, że pełna jest niespodzianek i rozpala pasje badawcze, inni podkreślali, że nie jest to jednak literatura wysokiej klasy... Ostrożność zrozumiała, jeśli zważyć, że były to pierwsze lata swobodnego dostępu młodych czytelników do literatury awanturniczej, sensacyjnej i typu „przygodowego”.

Dzisiaj, u progu drugiego dziesięciolecia twórczości dla młodzieży, Nienacki ma już pozycję w literaturze, własne oblicze. Stworzył rodzaj powieści, będący swoistą syntezą powieści krajoznawczej, popularnonaukowej i sensacyjnej, nawet o posmaku detektywistycznym.

„Co roku biorę udział w jakiejś ekspedycji wykopaliskowej” - zwierza się autor w ankiecie "Nowej Kultury" z roku 1962, i ten podkład własnych obserwacji, leżący u podłoża jego książek, jest wyraźnie widoczny. Książki Nienackiego trzeba czytać z mapą, i to szczegółową, wtedy naprawdę interesują i bawią, bo można wyobrazić sobie te zaułki terenu, jeziora i jeziorka, lasy i ostrowy, dawne zamki i dworki.

Nowe przygody pana Samochodzika to już piąty kolejny tom z cyklu poświęconego przygodom pewnego pana w średnim wieku, pracownika muzeum, właściciela samochodu - nieforemnego grata straszącego swym wyglądem bliźnich, a zdolnego prześcignąć wyścigowe wozy, bowiem ma wmontowany silnik z wozu „ferrari 410”. Ten samochód, który jest przy tym amfibią, gra w powieściach Nienackiego rolę czarodziejskiego dywanu, przenosi właściciela w możliwie najkrótszym czasie z miejsca na miejsce, by ten mógł rozplątać najbardziej zawiłe sprawy. „Ferrari 410” pomaga w Wyspie złoczyńców (1964) w poszukiwaniu ukrytego poniemieckiego skarbu, jak też w tomie następnym - Pan Samochodzik i templariusze (1966) uczestniczy w poszukiwaniach skarbu na dawnych ziemiach krzyżackich. Skarbem w Księdze strachów okazuje się (1967) pamiętnik zbrodniarza wojennego, w Niesamowitym dworze (1969) odkryto w starym dworku dawną lożę masońską.



Nowe przygody pana Samochodzika utrzymują się w zasadzie w schemacie poszukiwania dziwnych znalezisk, o które - podobnie jak w poprzednich powieściach - zabiegają także „złe siły”, w epilogu oczywiście, podobnie jak w baśniach - pokonane. Spotykamy tutaj dawnych znajomych sympatycznych harcerzy: Tella (który zdążył już skończyć szkołę), Wiewiórkę i Sokole Oko [w rzeczywistości, z wymienionych występuje tu tylko Tell - przyp. PS]. Wśród postaci nowych, pojawiających się w każdym z ogniw cyklu, tym razem autor wprowadził kilka świetnych typów - turystów, obijających się ciągle o siebie na zagęszczonych mazurskich campingach oraz młodzież: członków bandy Czarnego Franka i jasnowłosą mistrzynię rybołówstwa, Martę - córkę tutejszego rybaka, która gra w powieści ważną rolę.

Właśnie Marta, i nie tylko ona, lecz także Czarny Franek, Bronka i inni, mniej już zróżnicowani członkowie grasującej na Mazurach bandy młodocianych przestępców, zajmują jednak w utworze zbyt wiele miejsca. Pan Samochodzik daje się tym razem wciągnąć w sprawy młodzieży i tak intensywnie je przeżywa, że musi sam siebie przywoływać do porządku: „Zaczynały mnie dręczyć wyrzuty sumienia. Czy po to przybyłem nad Jeziorak, aby walczyć z Czarnym Frankiem, oglądać mapy łowisk? Czy jest sens interesować się tymi sprawami, gdy moim celem winno być odnalezienie Człowieka z Blizną i zatopionego skarbu?” To na stronie 100, a na 168 już w tonie rezygnacji: „Być może nie odnajdę zbiorów, ale zawrócę ze złej drogi młodą dziewczynę”. Rzeczywiście, udaje mu się zawrócić ze złej drogi nie tylko Bronkę, ale także samego Czarnego Franka, którego bierze pod opiekę, podejmując wobec milicji (sam zresztą jest w ORMO) zobowiązanie, że chłopiec teraz już zerwie z poprzednim życiem.

Nową - być może dla niego samego niespodziewaną - „przygodą” pana Samochodzika stała się więc... misja pedagogiczna. Detektyw-amator przekształca się w ... kuratora-wychowawcę.

Uważam za jak najbardziej słusznie, by w powieści o fakturze sensacyjnej występowała młodzież na prawach osób pozytywnych lub - powiedzmy - błądzących. Ocena ich postępków powinna wynikać z działania, z obiektywnej roli, jaką odegrali. W tej konwencji „przygodowej” doskonale mieści się Marta, dzielna, bystra, uparcie dążąca do celu, choć jakimś błędem konstrukcyjnym jest fakt, że czytelnik zbyt szybko odgaduje jej drugie oblicze - kapitana Nemo. Natomiast bardzo zawikłane problemy trudnej młodzieży (zob. choćby partię na str. 237, gdzie Franek opowiada swe bolesne dzieje) nie mieszczą się w konwencji przygodowej. Trzeba by je pokazać nie w skrócie, nie „streszczone”, lecz tak, by czytelnik mógł je przeżyć, a tu nie było na to miejsca; są one ujęte z konieczności powierzchownie, a czasem nawet deklaratywnie. Z drugiej strony, z punktu widzenia akcji przygodowej, nawet takie niewielkie partie są jeszcze zbyt długie, jakby doczepione. Autorowi zaś grozi to, że po przydługich dygresjach i epizodach musi nagle zawrócić z drogi. Tutaj jeszcze pod sam koniec „złapał oddech” i zaskoczył czytelnika zgrabną woltą, ale czy zawsze to się uda?

(źródło: nienacki.art.pl)
_________________


"Szanowny Panie! Zawierając znajomość z Panem, nie przypuszczałem, iż jest Pan alkoholikiem i nudystą."
E. Niziurski, "Klub włóczykijów"
 
 
Muzygog 
Fanatyk Samochodzika



Pomógł: 23 razy
Wiek: 59
Dołączył: 04 Lis 2017
Posty: 3102
Skąd: Pasym
Wysłany: 2021-01-22, 06:23:50   

To sie Krystyna pomądralowała...
_________________
 
 
Nietajenko 
Forumowy Badacz Naukowy
Ojciec dwójki dzieci



Pomógł: 32 razy
Wiek: 44
Dołączył: 25 Lip 2011
Posty: 11942
Skąd: Olsztyn
Wysłany: 2021-01-22, 07:37:14   

Muzygog napisał/a:
To sie Krystyna pomądralowała...

Odniosłem tożsame wrażenie.
_________________
 
 
Szara Sowa 
Ojciec Zarządzający



Pomógł: 119 razy
Wiek: 55
Dołączył: 24 Paź 2008
Posty: 43855
Skąd: Poznań
Wysłany: 2021-01-22, 09:59:14   

Bóbr Mniejszy napisał/a:
Marta, dzielna, bystra, uparcie dążąca do celu, choć jakimś błędem konstrukcyjnym jest fakt, że czytelnik zbyt szybko odgaduje jej drugie oblicze - kapitana Nemo.


Wcale nie tak szybko...
_________________
Nasze forum na facebooku: ./redir/facebook.com/pansamochodzikforum
Nasza forumowa geościeżka keszerska: ./redir/pansamochodzik.net.pl/viewtopic.php?p=240911#240911

 
 
Protoavis 
Admin Emeritus
Archeolog książkowy



Pomógł: 46 razy
Dołączył: 13 Sty 2013
Posty: 7055
Skąd: PRL
Wysłany: 2021-01-22, 10:27:14   

Muzygog napisał/a:
To sie Krystyna pomądralowała...


Nie śmiejcie się z Pani Krystyny, która położyła olbrzymie zasługi w badaniu i popularyzowaniu literatury dla dzieci i młodzieży. :)

Mam kilka jej książek, które bardzo przydają się w tropieniu zapomnianych ciekawostek.
"Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży", "Literatura dla dzieci i młodzieży w latach 1864-1914", "Mały słownik literatury dla dzieci i młodzieży" - warto zajrzeć.
_________________
Nasze forum na facebooku: ./redir/facebook.com/pansamochodzikforum

 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  



Reklama:


Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
Template forumix v 0.2 modified by Nasedo

Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu oraz prowadzenia danych statystycznych. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.

Zapoznaj się również z nasza Polityka Prywatnosci (z dn. 09.08.2019)

  
ROZUMIEM
Strona wygenerowana w 0,22 sekundy. Zapytań do SQL: 10